Browar Mycielskich (Poznań – Kobylepole)

Budynki opuszczonego Browaru Kobylepole zna właściwie każdy z okolicznych mieszkańców. Mało kto jednak zna historię tego malowniczo położonego obiektu. Mało kto wie też, że jest to w zasadzie poprzednik browaru na Franowie.

HISTORIA

Historia powstania browaru Mycielskich sięga końca wieku XIX i powstania listopadowego. Józef Mycielski, uczestnik powstania listopadowego wskutek odniesionych ran a także w związku z tym, że jego trzej bracia zginęli a czwarty został ranny mógł powrócić do swojego majątku Kobylepole i tam osiąść już na stałe. Dzięki jego staraniom w roku 1872 na stokach głównego pagórka w pobliżu dworu powstał wielki, murowany browar i słodownia.

Browar_Kobylepole_01 Opuszczone zabudowania dawnego Browaru Mycielskich / Kobylepole, Poznań

Ciekawostką jest fakt, że lokalna kobylepolska woda była na tyle dobra, że nie wymagała gotowania. Produkowano tu piwo według metody czeskiej w ilości ok. 12 tys. beczek rocznie w dwóch odmianach składowym i mocniejszym, tzw. Bock. Maksymalna wydajność browaru wynosiła 20 tys beczek rocznie. Browar Mycielskich w Kobylepolu jak na te czasy bardzo nowoczesny. Jako pierwszy na ziemiach polskich był wyposażony w żelazne kadzie i kocioł warzelny. Na browar składały się dwa budynki – główny ze słodownią, warzelnią zacieru i fermentownią oraz piwnice składowe z lodownią na 5 tys. beczek. W browarze wykorzystywano metodę chodzenia za pomocą tafli lodu z pobliskiego stawu. Była to metoda stosowana jeszcze do połowy XX wieku.

Browar_Kobylepole_piwo-Bawarskie-300x191Od momentu powstania browaru wytwarzano tam całą gamę piw z miejscowego jęczmienia. Wśród wytwarzanych tam piw były między innymi „Bawarskie”, „Karamel”, czy np. „Kozieł Kobylepolski”. W browarze w Kobylepolu produkowano także inne rodzaje napojów, były wśród nich woda selterska, lemoniady, oranżady, piwo grodziskie i kwas węglowy. Znakiem graficznym i jednocześnie symbolem i godłem browaru w Kobylepolu były dwa białe cwałujące konie.

Po śmierci hrabiego Mycielskiego browar stał się własnością niemieckiego przedsiębiorcy Augusta Gerstenkorna, który dalej prowadził produkcję pod szyldem Brauerei Gutenbrunn. Po wojnie, w 1921 roku zakład został odkupiony przez polską spółkę Browar Kobylepole i w jej rękach pozostał aż do wybuchu II wojny światowej, wtedy też aby urządzenia techniczne spełniały współczesne wymogi browar przeszedł modernizację.

Piwo z browaru Kobylepole zdominowało lokalny rynek, było to zapewne wynikiem wysokiej jakości produkowanego tam trunku. W okresie dwudziestolecia międzywojennego szyldy browaru zdobiły niemal wszystkie miejscowe piwiarnie. Piwo było dostarczane także do Gdańska, Drezna,Lipska, czy Turynu. W 1924 r. wyprodukowano tam ok. 12,5 tys. hl piwa. W roku 1939 zakład został przejęty przez Niemców i do końca okupacji działał pod nazwą Gutenbrunn Brauerei.

Majątek Kobylepole od roku 1940 stał się częścią miasta.

W roku 1945 podczas bitwy o Poznań browar oraz pałac Mycielskich zostały rozszabrowane. Na szczęście przedwojenni pracownicy browaru odbudowali go i już po zaledwie kilku miesiącach ponownie rozpoczęła się tu produkcja piwa. Pierwszym trunkiem, który opuścił mury zakładu, było lekkie piwo „Imperator”. Po roku 1951 browar został przyłączony do państwowych Zakładów Piwowarsko-Słodowniczych z siedzibą w Poznaniu. Były to ostatnie lata świetności browaru bo wkrótce miał się rozpocząć jego powolny acz nieunikniony upadek.

Poznan-Browar-Mycielskich-800x599 Opuszczone zabudowania dawnego Browaru Mycielskich / Kobylepole, Poznań

Główną przyczyną schyłku dawnego browaru Mycielskich było wyeksploatowanie zaplecza maszynowego, brak mozliwości rozbudowy zakładu oraz niewystarczająca moc przerobowa zakładu. Co prawda w latach 1946-1970 dziesięciokrotnie zwiększono zdolności produkcyjne jednak okazało się to niewystarczające. Produkowana przez browar ilość piwa – 70 000 hl była niewystarczająca i już w roku 1976 obiekt został zamknięty. W tym też roku rozpoczęły się przygotowania do budowy nowego browaru przy węźle kolejowym Poznań Franowo.

PRZYSZŁOŚĆ

Zabytkowe budynki Browaru Kobylepole, zostały kupione przez firmę Nickel Development. W 2012 r. rozpoczęto w tym miejscu inwestycję pod nazwą Warzelnia. Nazwa nawiązuje wprost do historii miejsca, w którym inwestycja powstanie. Budynek browaru ma zostać odrestaurowany, a w jego wnętrzu powstanie luksusowy hotel lub centrum SPA. W pobliżu zabytkowego gmachu wznoszone będą – budynek wielorodzinny, wille miejskie oraz domy w zabudowie szeregowej – w których znajdować się będą apartamenty. Projekt zakłada odrestaurowanie zabytkowego budynku z 1872 roku, wysokich piwnic ze sklepieniami kolebkowymi oraz budowę nowych budynków: powstanie trzykondygnacyjnego budynku wielorodzinnego z 66 przestronnymi mieszkaniami, dwóch willi miejskich oraz 28 domów w zabudowie szeregowej.

dawny_browar_mycielskich_kobylepole_poznan_0 Opuszczone zabudowania dawnego Browaru Mycielskich / Kobylepole, Poznań

Cały etap mieszkaniowy ma zostać zakończony w pierwszym kwartale 2014 roku. Część zabytkowa będzie realizowana nieco później, a jej koniec planowany jest na 2015 rok.

Ruiny opuszczonego browaru w Grodkowie

GrodkówRuiny browaru Maxa Schefflera w Grodkowie.

Grodkowo nazwa mało komu znana, może dlatego że jest to niewielka wieś w Polsce położona w powiecie płockim, a może dlatego, ze poza kilkoma ruinami i dawnym PGR-em niewiele tu można zobaczyć. No własnie, jest jednak coś,  co przyciąga i nie pozwala o sobie zapomnieć, to Browar Grodkowo, a dokładnie jego ruiny.

Skoro o browarze mowa, to czy wiecie, że w roku 1922 Polska miała największą liczbę browarów w swojej historii bo aż 243. Wogóle już za czasów Mieszka I piwo musiało być obecne, gdyż Gall Anonim wspomina o nim przy okazji uczty u „Piasta”. Piwo było tak powszechne przez długie lata w Polsce, że nie jest nadużyciem nazywać je naszym narodowym napojem.

Od roku 1996 liczba browarów systematycznie zaczęła spadać, aż do roku 2010, kiedy to mieliśmy najmniej czynnych browarów (licząc od odzyskania niepodległości w roku 1918) bo zaledwie 64. Przy czym dla porównania pod koniec roku 2013 w Polsce było 97 browarów.

Piwo dawniej warzono zarówno na wsiach, jak i w miastach, ale z czasem widząc łatwy zarobek, szlachta zmonopolizowała produkcję piwa na wsi, wprowadzając dodatkowo obowiązek kupowania przez swoich chłopów piwa wyłącznie własnego wyrobu (tzw. prawo propinacji). Z ciekawostek dodam, że na przełomie XVI/XVII w. jako normę traktowano picie 4-6 litrów dziennie.

W XVII w. wódka jednak zaczęła wypierać z rynku złocisty płyn. Okres piwowarskiej smuty w naszym kraju trwał półtora wieku, od początków XVIII do połowy XIX. Około 1870 roku odżywa piwowarstwo, oparte już jednak na tzw. dolnej fermentacji (piwa typu lager, tj piwo o wyraźnym, czystym, ale bardziej płytkim smaku) , a centrum piwowarstwa polskiego przenosi się głownie do Warszawy i okolic.

Tyle z historii browarnictwa polskiego

Galeria przejrzana? Czas na odrobinę historii browaru w Grodkowie:

Browar wraz ze slodownią zostal zalozony w 1861 roku przez O. Schefflera, ktory byl wlascicielem do roku 1900. Nastepnym , ostatnim juz wlascicielem byl jego syn Max. Glownym piwowarem Maxa Schefflera byl Wilhelm Wimmer.

W czasach swojej świetności na wyposażeniu posiadał własną słodownię, warzelnię i urządzenia chłodnicze.

Ze znalezionych informacji wynika ze produkowano tu piwa Helles-Lagerbier, Dunkles-Lagerbier i Scheffler-Bockbier czyli dolnej fermentacji (marcowe) i piwo słodowe górnej fermentacji oraz napoje bezalkoholowe. W browarze warzono piwo podobno jeszcze kilka lat po wojnie, zaś słodownia była czynna do lat sześćdziesiątych. Do połowy lat dziewięćdziesiątych w browarze działała rozlewnia wód mineralnych.

Obecnie obiekt zmienia się w ruinę. Część, jak w przypadku słodowni udało się zagospodarować np na mieszkania. Na rozebranych fragmentach powstały firmy. Co do reszty duzy napis: „własność prywatna, wstęp zabroniony, grozi zawaleniem”.

Kończę słowami Benjamina Frankilna „Piwo jest dowodem na to, że Bóg nas kocha … ” ;)

Galeria zdjęć z grudnia 2007

Copyright © urb-ex.pl 2015
Strona wykorzystuje pliki cookies. Pliki cookies będą zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.
Zaakceptuj Cookies
x