Ruiny zespołu pałacowo-zamkowego w Goszczu pod Twardogórą

Zrujnowany pałac w Goszczu pod Twardogórą, rezydencja Reichenbachów

Goszcz to bardzo urocza wioska w województwie dolnośląskim leżąca na drodze z Milicza do Twardogóry (4 km na północ od Twardogóry).
Znajdują się tu pozostałości wspaniałego zespołu pałacowo-zamkowego. W chwili obecnej sam pałac stanowi całkowitą ruinę. W pozostałych budynkach mieszkają ludzie lub znajdują się pomieszczenia gospodarcze.

Historia

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z bulli papieża Adriana IV-tego z 1155 r. Miejscowość występuje tam pod nazwą Goztech. W bulli Innocentego IV z 1245 wzmiankowana jest jako Gostech a następnie w dokumencie księcia Henryka V z 1301 jako Goschec.

W miejscu, w którym dzisiaj stoją ruiny pałacu już w XII w. istniał zamek, a okoliczne dobra, do XVI w. należały do biskupstwa wrocławskiego.
Wspomina o tym bulla papieża Adriana VI już w 1156 r. Kolejnymi właścicielami była rodzina von Dohn, która prawdopodobnie na miejscu zamku postawiła dwór.
W 1727 r. majątek zakupiła rodzina von Reichenbach, na miejscu dworu wybudowała w latach 1730 – 1740 pałac.
W 1743 r. właścicielem Goszcza został hrabia Heinrich I Leopold von Reichenbach.
W 1749 r. pałac strawił wielki pożar. Nowa, barokowo – rokokowa rezydencja, której ruiny można dzisiaj oglądać, powstała w latach 1749 – 1755.
Ponownie przebudowano ją w latach 1886 – 1888. Zespół pałacowy zgrupowany jest wokół prostokątnego dziedzińca, którego oś główną stanowi pałac.
Niegdyś prowadziły do niego trzy bramy wjazdowe. Do 1945 r. stanowił własność rodu von Reichenbach. Potem stacjonowały tu wojska radzieckie.

Kiedy go opuściły, obiekty przejęły lokalne władze. W wigilię Bożego Narodzenia 1947 r. w pałacu wybuchł pożar. Mimo podjęcia akcji gaśniczej, rezydencji nie udało się już uratować.  Prawdopodobnie pożar był efektem podpalenia mającego zatuszować ślady plądrowania. W 1965 r. część budynków, w tym piękna oranżeria,
zostało zrównanych z ziemią na wniosek przedstawiciela służb konserwatorskich.

Ocalała jedynie rzeźba Herkulesa zdobiąca niegdyś oranżerię, a obecnie stojąca przed szkołą (także dawnym pałacem Reichenbachów) w Twardogórze.
Z dawnego pawilonu na wzgórzu zachowały się dwie klasycystyczne kolumny, które niedawno przeniesiono do izby pamięci przy
Szkole Podstawowej nr 2 w Twardogórze. Po drugiej stronie drogi znajduje się zrujnowany cmentarz z zachowanym mauzoleum von Reichenbachów.
Podobno probuje go remontować potomek rodu – hrabia Heinrich, emerytowany nauczyciel akademicki.
W dawnych oficynach pałacowych i domach gościnnych znajdują się prywatne mieszkania.

Goszcz to dawna siedziba właściciela i zarządu ordynacji Gosch(u)tz połączona z miasteczkiem o funkcjach osady targowej.

dawniej: t01 dziś: 03

KOŚCIÓŁ EWANGELICKI, dawniej dworski. Pierwszym kościołem ewangelickim była kaplica grobowa rodziny Borschnitzów zbudowana w 1594. Skasowany po przejściu Goszczan w 1605 w ręce katolickiej rodziny von Dohnów. W latach 1633 -1637 nabożeństwa ewangelickie odprawiane były w kościele parafialnym. Za rządów Reichenbachów nabożeństwa odbywały się najpierw w jednej z sal pałacu, w języku niemieckim i polskim (do końca XIX w.). W 1741 roku Fryderyk II wydał formalne zezwolenie na odprawianie niezależnych nabożeństw ewangelickich i budowę kościoła.
W 1743 położono kamień węgielny, a poświęcenie kościoła miało miejsce w 1749. W 1752 zawieszenie na wieży dwa dzwony. kościół odnowiono krótko przed 1939, po 1945 nie był już użytkowany.

dawniej: t14 dziś: 001

DAWNY ZESPÓŁ PAŁACOWY – złożony z pałacu zwróconego frontem na południowy zachód, tworzącego wraz z oficynami bocznymi podkowę obejmującą dziedziniec, zamknięty budynkiem bramnym wozowni, flankowanym przez dwie bramy boczne. Do zespołu należy również ewangelicki Kościół Dworski, położony na pn. od pałacu i połączony z nim niegdyś za pośrednictwem skrzydła ogrodowego i oranżerii.

dawniej: t02 dziś: 007

PAŁAC, godny uwagi dwór hrabiego von Dohna, wzmiankowany w 1689 r. w latach 1730-1740 za czasów Henryka Leopolda von Reichenabacha przebudowany przez budowniczych włoskich na dwuskrzydłowy, dwukondygnacjowy pałac z ogrodem i „salla terena”. W 1749 zakończono budowę oranżerii oraz miał miejsce pożar w którym pałac został zniczony. W latach 1749-1755 wybudowano wg. projektu Karola Marcina Frantza nowy pałac. W latach 1886-1888 przebudowano hol, wnętrze oficyn, lukarny na dachach oraz pn.wsch. skrzydło łącznikowe. Po roku 1957 rozebrano oranżerię i skrzydło ogrodowego. Obecnie oficyny są użytkowane przez ludność a korpus znajduje się w calkowitej ruinie.

dawniej: t04 dziś: 204
Zdjęcia dawnego Goszcza zostały zaczerpnięte z serwisu www.goszcz.pl

Update 04.2015

Pozwoliłem sobie poszperać w internecie i znalazłem jeszcze kilka zdjęć dawnego pałacu w Goszczu. Wielkość i przepych tego miejsca są niesamowite, tym bardziej w zestawieniu z jego obecnym stanem.

0258 Goszcz (Goschutz), Palac, sala galerii. 0252 Goszcz (Goschutz), Palac, komnata lustrzana. 0224 Goszcz (Goschutz),  Palac 0130 Goszcz (Goschutz), widok z lotu ptaka 0120 Gaszcz.(Goschutz).  Widok z lotu ptaka. 0009 Goszcz zamek 1928 r1fb402e17989e78710e12b3c050ba4cec7edca90554e5f2b1a765594b8899450

Pałac wzniesiony w 1755 roku olśniewał fantastycznym wystrojem i wyposażeniem do 1947 roku. Nietknięty w czasie ostatniej wojny, spłonął zapewne wskutek podpalenia przez zacierających ślady szabrowników. Dzieła zniszczenia dokonali dziurawiący ściany poszukiwacze skarbów, bandyci plądrujący rodowe mauzoleum, wreszcie… służby konserwatorskie. Za ich zgodą w latach 60. zburzono oranżerię, pawilon i inne budowle parkowe.

Galeria zdjęć z wyprawy z 16 grudnia 2007

Copyright © urb-ex.pl 2015
Strona wykorzystuje pliki cookies. Pliki cookies będą zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.
Zaakceptuj Cookies
x